घटीसन्धिधर्मः। सूचकाङ्कधर्मस्य (१२ जन) अनन्तरं अत्र घटीसन्धिः: स्तरश्रेणी भ्रंशसीमा अधिक्षणः। घटीसन्धिधर्मः।
English (minimizable)
After indexes (12 Jan), this post covers clock agreement: strata, skew bounds, leap policy, free-run danger and wall time versus consensus.
पूर्ण-शीर्षकम् / Full title
घटीसन्धिधर्मः: A Metrical Codification of Clock-Agreement Dharma (with English glosses)
English · overview and topics (minimizable)
What this post is about
Clocks lie a little always. Bound the lie and never hang order on a free-running crystal alone.
Topics
- Why sync
- Stratum
- Skew bound
- Leap seconds
- Free-run
- Monotonic local
- Cross-region
- Alert on step
- Not consensus
- Five limbs
- Close
- Seal
Sanskrit title
घटीसन्धिधर्मः = dharma of clock agreement.
English
Minimizable; Sanskrit-first.
परम्परा-सन्धिः / Series links
| पूर्वं / Prior | अत्र / Adds | न पुनः / Does not repeat |
|---|---|---|
| सूचकाङ्कधर्मः (१२ जन) | find rows | not time |
| तार्किककालधर्मः (१६ दिसं) | logical order | pair |
| अत्र | wall clock sync | - |
ग्राह्य-त्याज्य-विवेकः / Keep and avoid
ग्राह्यम् / Keep
१. bound max skew SLO: ops
२. prefer slew not jump: smooth
३. leap policy written: leap
४. page on large step: alert
५. logical clocks for order: split
त्याज्यम् / Avoid
- Ignore NTP
- Hard step hourly
- Order only by wall across regions
- No leap policy
अध्याय-योजना / Chapter plan
| प्रकरणम् | विषयः | छन्दः | श्लोकाः |
|---|---|---|---|
| १ | मङ्गलं बीजं च / Opening | अनुष्टुभ् | २ |
| २ | मूलतत्त्वानि / Core | अनुष्टुभ् | २ |
| ३ | मुख्यविधिः / Method | उपजाति | १ |
| ४ | रक्षा · विधिः / Guards | अनुष्टुभ् | २ |
| ५ | विवेक · सीमा / Judgment | अनुष्टुभ् | २ |
| ६ | पूर्वसन्धिः / Series links | उपजाति | १ |
| ७ | उपसंहारः / Close | अनुष्टुभ् | २ |
पारिभाषिक-कोशः / Glossary
| Modern English | संस्कृतम् | Note |
|---|---|---|
| clock sync | घटीसन्धिः | agreement |
| stratum | स्तरश्रेणी | distance |
| skew | भ्रंशः | offset |
| leap | अधिक्षणः | insert second |
| slew | शनैःसमायोजनम् | gradual |
श्लोकः १ (अनुष्टुभ्)
अबद्धे भ्रंशे कथा विपर्ययं याति हि ॥१॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
घटी किञ्चित् मिथ्या सदा तस्माद् भ्रंशं बध्नीहि ।
अबद्धे भ्रंशे कथा विपर्ययं याति हि ॥१॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| घटी | घटी |
| किञ्चित् | किञ्चित् |
| मिथ्या | मिथ्या |
| सदा | सदा |
| तस्माद् | तस्माद् |
| भ्रंशं | भ्रंशं |
| बध्नीहि | बध्नीहि |
| अबद्धे | अबद्धे |
| भ्रंशे | भ्रंशे |
| कथा | कथा |
| विपर्ययं | विपर्ययं |
| याति | याति |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Clocks always lie a little; unbound skew rewrites stories.
Context / topic
why
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः २ (अनुष्टुभ्)
एकस्रोते भग्ने सर्वं कालो पतति हि ॥२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
स्तरश्रेणीं जान दूरस्रोतं मा एकमात्रम् ।
एकस्रोते भग्ने सर्वं कालो पतति हि ॥२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| स्तरश्रेणीं | स्तरश्रेणीं |
| जान | जान |
| दूरस्रोतं | दूरस्रोतं |
| मा | मा |
| एकमात्रम् | एकमात्रम् |
| एकस्रोते | एकस्रोते |
| भग्ने | भग्ने |
| सर्वं | सर्वं |
| कालो | कालो |
| पतति | पतति |
| हि | हि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Know stratum; many sources beat one silent master.
Context / topic
stratum
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ३ (उपजाति)
अतिक्रमे शब्दं देहि सम्यक् ।
शनैः समायोजय पथे सदा ।
एवं सन्धिः स्थिरः सदा सम्यक् ॥३॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
भ्रंशसीमां स्फुटं लिख सम्यक् ।
अतिक्रमे शब्दं देहि सम्यक् ।
शनैः समायोजय पथे सदा ।
एवं सन्धिः स्थिरः सदा सम्यक् ॥३॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| भ्रंशसीमां | भ्रंशसीमां |
| स्फुटं | स्फुटं |
| लिख | लिख |
| सम्यक् | सम्यक् |
| अतिक्रमे | अतिक्रमे |
| शब्दं | शब्दं |
| देहि | देहि |
| शनैः | शनैः |
| समायोजय | समायोजय |
| पथे | पथे |
| सदा | सदा |
| एवं | एवं |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
English sense
Publish skew SLO; slew gently; page on breach.
Context / topic
bound
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ४ (अनुष्टुभ्)
अनीतौ मध्यरात्रौ सेवाः कम्पन्ते सदा ॥४॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
अधिक्षणस्य नीतिं पूर्वं लिख मा आश्चर्ये ।
अनीतौ मध्यरात्रौ सेवाः कम्पन्ते सदा ॥४॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| अधिक्षणस्य | अधिक्षणस्य |
| नीतिं | नीतिं |
| पूर्वं | पूर्वं |
| लिख | लिख |
| मा | मा |
| आश्चर्ये | आश्चर्ये |
| अनीतौ | अनीतौ |
| मध्यरात्रौ | मध्यरात्रौ |
| सेवाः | सेवाः |
| कम्पन्ते | कम्पन्ते |
| सदा | सदा |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Leap policy before the night; surprise leaps shake services.
Context / topic
leap
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ५ (अनुष्टुभ्)
मुक्ते स्फटिके सत्यकालो नश्यति सदा ॥५॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
मुक्तधावं मा दीर्घं कुरु स्रोतः सदा स्पृश ।
मुक्ते स्फटिके सत्यकालो नश्यति सदा ॥५॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| मुक्तधावं | मुक्तधावं |
| मा | मा |
| दीर्घं | दीर्घं |
| कुरु | कुरु |
| स्रोतः | स्रोतः |
| सदा | सदा |
| स्पृश | स्पृश |
| मुक्ते | मुक्ते |
| स्फटिके | स्फटिके |
| सत्यकालो | सत्यकालो |
| नश्यति | नश्यति |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Do not free-run long; a lonely crystal loses true time.
Context / topic
freerun
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ६ (अनुष्टुभ्)
पृष्ठगमनं मा स्थानीयतर्कं हन्धि हि ॥६॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
स्थानिकं एकदिशं कालं रक्ष लेखने आन्तरे ।
पृष्ठगमनं मा स्थानीयतर्कं हन्धि हि ॥६॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| स्थानिकं | स्थानिकं |
| एकदिशं | एकदिशं |
| कालं | कालं |
| रक्ष | रक्ष |
| लेखने | लेखने |
| आन्तरे | आन्तरे |
| पृष्ठगमनं | पृष्ठगमनं |
| मा | मा |
| स्थानीयतर्कं | स्थानीयतर्कं |
| हन्धि | हन्धि |
| हि | हि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Keep local monotonic spans; do not step backward casually.
Context / topic
mono
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ७ (अनुष्टुभ्)
तार्किकबन्धं योजय यत्र क्रमः सदा ॥७॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
क्षेत्रान्तरसत्यं मा केवलभित्त्या कुरु ।
तार्किकबन्धं योजय यत्र क्रमः सदा ॥७॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| क्षेत्रान्तरसत्यं | क्षेत्रान्तरसत्यं |
| मा | मा |
| केवलभित्त्या | केवलभित्त्या |
| कुरु | कुरु |
| तार्किकबन्धं | तार्किकबन्धं |
| योजय | योजय |
| यत्र | यत्र |
| क्रमः | क्रमः |
| सदा | सदा |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Cross-region truth needs more than wall agreement.
Context / topic
region
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ८ (अनुष्टुभ्)
मौनकूर्दे लेखकथा भिद्यते पथि हि ॥८॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
सहसा पदे शब्दं देहि मा मौनं कूर्द ।
मौनकूर्दे लेखकथा भिद्यते पथि हि ॥८॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| सहसा | सहसा |
| पदे | पदे |
| शब्दं | शब्दं |
| देहि | देहि |
| मा | मा |
| मौनं | मौनं |
| कूर्द | कूर्द |
| मौनकूर्दे | मौनकूर्दे |
| लेखकथा | लेखकथा |
| भिद्यते | भिद्यते |
| पथि | पथि |
| हि | हि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Page on large steps; silent jumps split log stories.
Context / topic
step
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ९ (अनुष्टुभ्)
द्वयोर्धर्मं मा संमिलय पथि नित्यम् ॥९॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
घटीसन्धिः सहकार्यं न तु सम्मतिक्षणः ।
द्वयोर्धर्मं मा संमिलय पथि नित्यम् ॥९॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| घटीसन्धिः | घटीसन्धिः |
| सहकार्यं | सहकार्यं |
| न | न |
| तु | तु |
| सम्मतिक्षणः | सम्मतिक्षणः |
| द्वयोर्धर्मं | द्वयोर्धर्मं |
| मा | मा |
| संमिलय | संमिलय |
| पथि | पथि |
| नित्यम् | नित्यम् |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Clock sync is cooperation not consensus teeth.
Context / topic
not consensus
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १० (उपजाति)
मुक्तं स्थानिकं क्षेत्रम् हि सम्यक् ।
पदं सम्मतिविवेकम् एव ।
पञ्चाङ्गं घटीसन्धि उच्यते हि ॥१०॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
स्तरं भ्रंशं क्षणम् सदा सम्यक् ।
मुक्तं स्थानिकं क्षेत्रम् हि सम्यक् ।
पदं सम्मतिविवेकम् एव ।
पञ्चाङ्गं घटीसन्धि उच्यते हि ॥१०॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| स्तरं | स्तरं |
| भ्रंशं | भ्रंशं |
| क्षणम् | क्षणम् |
| सदा | सदा |
| सम्यक् | सम्यक् |
| मुक्तं | मुक्तं |
| स्थानिकं | स्थानिकं |
| क्षेत्रम् | क्षेत्रम् |
| हि | हि |
| पदं | पदं |
| सम्मतिविवेकम् | सम्मतिविवेकम् |
| एव | एव |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
English sense
Five limbs of clock agreement.
Context / topic
five
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ११ (अनुष्टुभ्)
मापितकालं कर्मयोग्यं तन्त्रधर्मः स उच्यते ॥११॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
इति घटीसारः भ्रंशसीमायुक्तः सदा ।
मापितकालं कर्मयोग्यं तन्त्रधर्मः स उच्यते ॥११॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| इति | इति |
| घटीसारः | घटीसारः |
| भ्रंशसीमायुक्तः | भ्रंशसीमायुक्तः |
| सदा | सदा |
| मापितकालं | मापितकालं |
| कर्मयोग्यं | कर्मयोग्यं |
| तन्त्रधर्मः | तन्त्रधर्मः |
| स | स |
| उच्यते | उच्यते |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Closing: operable wall time under bounded lie.
Context / topic
close
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १२ (अनुष्टुभ्)
पदं मापय घटीधर्मः स उच्यते पथि ॥१२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
भ्रंशं बध्नीहि स्तरं जान क्षणं लिख मुक्तं मा ।
पदं मापय घटीधर्मः स उच्यते पथि ॥१२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| भ्रंशं | भ्रंशं |
| बध्नीहि | बध्नीहि |
| स्तरं | स्तरं |
| जान | जान |
| क्षणं | क्षणं |
| लिख | लिख |
| मुक्तं | मुक्तं |
| मा | मा |
| पदं | पदं |
| मापय | मापय |
| घटीधर्मः | घटीधर्मः |
| स | स |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Bound skew, know stratum, leap policy, no free-run, page steps.
Context / topic
seal
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकसूची / Verse index
१. सन्धिं रक्ष
२. स्तरं जान
३. भ्रंशं बध्नीहि
४. क्षणं नीतिं लिख
५. मुक्तधावं मा
६. स्थिरं स्थानिकं कुरु
७. क्षेत्रे मा केवलम्
८. पदं मापय
९. पञ्चाङ्गं स्मर
१०. तर्कं पृथक्
११. सत्यं काल
१२. धर्मं धारय
सन्दर्भाः / References
- NTP ops
- Leap handling
- Prior: indexes 12 Jan