सूचकाङ्कधर्मः। पठनप्रतिक्षाधर्मस्य (११ जन) अनन्तरं अत्र सूचकाङ्कः: आवरणम् लेखनकरः जीवत्पुनर्निर्माणम्। सूचकाङ्कधर्मः।
English (minimizable)
After read-wait (11 Jan), this post covers indexes: selectivity, covering reads, write tax, online rebuild and dropping unused marks.
पूर्ण-शीर्षकम् / Full title
सूचकाङ्कधर्मः: A Metrical Codification of Index Mark Dharma (with English glosses)
English · overview and topics (minimizable)
What this post is about
An index is a paid rumor about the table. Pay only for rumors you query.
Topics
- Why index
- Selectivity
- Covering
- Write tax
- Online rebuild
- Partial indexes
- Drop unused
- Fresh stats
- Not all columns
- Five limbs
- Close
- Seal
Sanskrit title
सूचकाङ्कधर्मः = dharma of the index mark.
English
Minimizable; Sanskrit-first.
परम्परा-सन्धिः / Series links
| पूर्वं / Prior | अत्र / Adds | न पुनः / Does not repeat |
|---|---|---|
| पठनप्रतिक्षाधर्मः (११ जन) | see writes | not find rows |
| प्रश्नयोजनाधर्मः (१२ दिसं) | plans | uses indexes |
| अत्र | indexing | - |
ग्राह्य-त्याज्य-विवेकः / Keep and avoid
ग्राह्यम् / Keep
१. index what queries need: select
२. measure write tax: tax
३. rebuild without long locks: online
४. drop unused with proof: hygiene
५. keep stats fresh: ops
त्याज्यम् / Avoid
- Index every column
- Rebuild only with full lock
- Never drop unused
- Ignore stats age
अध्याय-योजना / Chapter plan
| प्रकरणम् | विषयः | छन्दः | श्लोकाः |
|---|---|---|---|
| १ | मङ्गलं बीजं च / Opening | अनुष्टुभ् | २ |
| २ | मूलतत्त्वानि / Core | अनुष्टुभ् | २ |
| ३ | मुख्यविधिः / Method | उपजाति | १ |
| ४ | रक्षा · विधिः / Guards | अनुष्टुभ् | २ |
| ५ | विवेक · सीमा / Judgment | अनुष्टुभ् | २ |
| ६ | पूर्वसन्धिः / Series links | उपजाति | १ |
| ७ | उपसंहारः / Close | अनुष्टुभ् | २ |
पारिभाषिक-कोशः / Glossary
| Modern English | संस्कृतम् | Note |
|---|---|---|
| index | सूचकाङ्कः | access path |
| covering | आवरणाङ्कः | index-only |
| write tax | लेखनकरः | insert cost |
| rebuild | पुनर्निर्माणम् | recreate |
| selectivity | विवेचकता | filter power |
श्लोकः १ (अनुष्टुभ्)
सर्वाङ्के लेखनं मन्दं जायते पथि हि ॥१॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
अङ्कः प्रश्नाय क्रीतः न तु सर्वस्तम्भेषु ।
सर्वाङ्के लेखनं मन्दं जायते पथि हि ॥१॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| अङ्कः | अङ्कः |
| प्रश्नाय | प्रश्नाय |
| क्रीतः | क्रीतः |
| न | न |
| तु | तु |
| सर्वस्तम्भेषु | सर्वस्तम्भेषु |
| सर्वाङ्के | सर्वाङ्के |
| लेखनं | लेखनं |
| मन्दं | मन्दं |
| जायते | जायते |
| पथि | पथि |
| हि | हि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
An index is bought for a query not every column.
Context / topic
why
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः २ (अनुष्टुभ्)
मन्दाङ्के योजना मिथ्यापथं गृह्णाति हि ॥२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
विवेचकतां तोलय अल्पफले मा योजय ।
मन्दाङ्के योजना मिथ्यापथं गृह्णाति हि ॥२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| विवेचकतां | विवेचकतां |
| तोलय | तोलय |
| अल्पफले | अल्पफले |
| मा | मा |
| योजय | योजय |
| मन्दाङ्के | मन्दाङ्के |
| योजना | योजना |
| मिथ्यापथं | मिथ्यापथं |
| गृह्णाति | गृह्णाति |
| हि | हि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measure selectivity; weak indexes mislead planners.
Context / topic
select
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ३ (उपजाति)
मूलं मा स्पृश यत्र शक्यम् सदा ।
स्तम्भान् मितं गृह्ण सदा सम्यक् ।
एवं आवरणधर्मः सम्यक् ॥३॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
आवरणे पठनं लघु कुरु ।
मूलं मा स्पृश यत्र शक्यम् सदा ।
स्तम्भान् मितं गृह्ण सदा सम्यक् ।
एवं आवरणधर्मः सम्यक् ॥३॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| आवरणे | आवरणे |
| पठनं | पठनं |
| लघु | लघु |
| कुरु | कुरु |
| मूलं | मूलं |
| मा | मा |
| स्पृश | स्पृश |
| यत्र | यत्र |
| शक्यम् | शक्यम् |
| सदा | सदा |
| स्तम्भान् | स्तम्भान् |
| मितं | मितं |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
English sense
Covering indexes keep reads off the heap when columns fit.
Context / topic
cover
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ४ (अनुष्टुभ्)
अदृष्टकरे डिस्कः पूर्वं म्रियते सदा ॥४॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
प्रत्येकाङ्के लेखनकरं मापय स्पष्टं फलके ।
अदृष्टकरे डिस्कः पूर्वं म्रियते सदा ॥४॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| प्रत्येकाङ्के | प्रत्येकाङ्के |
| लेखनकरं | लेखनकरं |
| मापय | मापय |
| स्पष्टं | स्पष्टं |
| फलके | फलके |
| अदृष्टकरे | अदृष्टकरे |
| डिस्कः | डिस्कः |
| पूर्वं | पूर्वं |
| म्रियते | म्रियते |
| सदा | सदा |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Meter write tax per index; hidden tax kills disks.
Context / topic
tax
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ५ (अनुष्टुभ्)
बद्धे पुनर्निर्माणे रात्रिर्दीर्घा नित्यम् ॥५॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
पुनर्निर्माणं जीवत्कर्मणा कुरु दीर्घबन्धं मा ।
बद्धे पुनर्निर्माणे रात्रिर्दीर्घा नित्यम् ॥५॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| पुनर्निर्माणं | पुनर्निर्माणं |
| जीवत्कर्मणा | जीवत्कर्मणा |
| कुरु | कुरु |
| दीर्घबन्धं | दीर्घबन्धं |
| मा | मा |
| बद्धे | बद्धे |
| पुनर्निर्माणे | पुनर्निर्माणे |
| रात्रिर्दीर्घा | रात्रिर्दीर्घा |
| नित्यम् | नित्यम् |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Rebuild online when you can; long locks are long nights.
Context / topic
rebuild
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ६ (अनुष्टुभ्)
पूर्णाङ्के व्ययो निरर्थकः क्वचित् एव ॥६॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
अंशाङ्कं यत्र प्रश्नो अंशः तत्र योजय ।
पूर्णाङ्के व्ययो निरर्थकः क्वचित् एव ॥६॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| अंशाङ्कं | अंशाङ्कं |
| यत्र | यत्र |
| प्रश्नो | प्रश्नो |
| अंशः | अंशः |
| तत्र | तत्र |
| योजय | योजय |
| पूर्णाङ्के | पूर्णाङ्के |
| व्ययो | व्ययो |
| निरर्थकः | निरर्थकः |
| क्वचित् | क्वचित् |
| एव | एव |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Partial indexes match partial queries.
Context / topic
partial
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ७ (अनुष्टुभ्)
आशाधारणे लेखनकरः चिरं दहति ॥७॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
अयुक्तमङ्कं प्रमाणेन उद्धर मा आशया ।
आशाधारणे लेखनकरः चिरं दहति ॥७॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| अयुक्तमङ्कं | अयुक्तमङ्कं |
| प्रमाणेन | प्रमाणेन |
| उद्धर | उद्धर |
| मा | मा |
| आशया | आशया |
| आशाधारणे | आशाधारणे |
| लेखनकरः | लेखनकरः |
| चिरं | चिरं |
| दहति | दहति |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Drop unused with proof; hope keeps the tax burning.
Context / topic
drop
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ८ (अनुष्टुभ्)
जीर्णसाङ्ख्ये बाणः पुराणपथे पतति ॥८॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
सांख्यं नूतनं कुरु योजनाय सत्यमार्गम् ।
जीर्णसाङ्ख्ये बाणः पुराणपथे पतति ॥८॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| सांख्यं | सांख्यं |
| नूतनं | नूतनं |
| कुरु | कुरु |
| योजनाय | योजनाय |
| सत्यमार्गम् | सत्यमार्गम् |
| जीर्णसाङ्ख्ये | जीर्णसाङ्ख्ये |
| बाणः | बाणः |
| पुराणपथे | पुराणपथे |
| पतति | पतति |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Fresh stats aim the planner; stale stats shoot old paths.
Context / topic
stats
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ९ (अनुष्टुभ्)
लघुप्रश्ने लघ्वङ्कः पर्याप्तः पथि सदा ॥९॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
न सर्वं स्तम्भं अङ्कय लघुतां स्मर हि ।
लघुप्रश्ने लघ्वङ्कः पर्याप्तः पथि सदा ॥९॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| न | न |
| सर्वं | सर्वं |
| स्तम्भं | स्तम्भं |
| अङ्कय | अङ्कय |
| लघुतां | लघुतां |
| स्मर | स्मर |
| हि | हि |
| लघुप्रश्ने | लघुप्रश्ने |
| लघ्वङ्कः | लघ्वङ्कः |
| पर्याप्तः | पर्याप्तः |
| पथि | पथि |
| सदा | सदा |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Not every column; small queries need small marks.
Context / topic
not all
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १० (उपजाति)
करं पुनर्मापां अंशम् एव ।
उद्धारं सांख्यं विवेकम् एव ।
पञ्चाङ्गं सूचकाङ्क उच्यते हि ॥१०॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
प्रश्नं विवेचां आवरणम् सदा ।
करं पुनर्मापां अंशम् एव ।
उद्धारं सांख्यं विवेकम् एव ।
पञ्चाङ्गं सूचकाङ्क उच्यते हि ॥१०॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| प्रश्नं | प्रश्नं |
| विवेचां | विवेचां |
| आवरणम् | आवरणम् |
| सदा | सदा |
| करं | करं |
| पुनर्मापां | पुनर्मापां |
| अंशम् | अंशम् |
| एव | एव |
| उद्धारं | उद्धारं |
| सांख्यं | सांख्यं |
| विवेकम् | विवेकम् |
| पञ्चाङ्गं | पञ्चाङ्गं |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
English sense
Five limbs of index dharma.
Context / topic
five
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ११ (अनुष्टुभ्)
मापिताङ्कं कर्मयोग्यं तन्त्रधर्मः स उच्यते ॥११॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
इति अङ्कसारः प्रश्नकरयुक्तः सदा ।
मापिताङ्कं कर्मयोग्यं तन्त्रधर्मः स उच्यते ॥११॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| इति | इति |
| अङ्कसारः | अङ्कसारः |
| प्रश्नकरयुक्तः | प्रश्नकरयुक्तः |
| सदा | सदा |
| मापिताङ्कं | मापिताङ्कं |
| कर्मयोग्यं | कर्मयोग्यं |
| तन्त्रधर्मः | तन्त्रधर्मः |
| स | स |
| उच्यते | उच्यते |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Closing: operable indexes under query-and-tax law.
Context / topic
close
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १२ (अनुष्टुभ्)
सर्वाङ्कं मा अङ्कधर्मः स उच्यते पथि ॥१२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
प्रश्नं पश्य करं मापय जीवत् पुनर्मापय ।
सर्वाङ्कं मा अङ्कधर्मः स उच्यते पथि ॥१२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| प्रश्नं | प्रश्नं |
| पश्य | पश्य |
| करं | करं |
| मापय | मापय |
| जीवत् | जीवत् |
| पुनर्मापय | पुनर्मापय |
| सर्वाङ्कं | सर्वाङ्कं |
| मा | मा |
| अङ्कधर्मः | अङ्कधर्मः |
| स | स |
| उच्यते | उच्यते |
| पथि | पथि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Follow queries, meter tax, rebuild live, drop unused.
Context / topic
seal
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकसूची / Verse index
१. प्रश्नं पश्य
२. विवेचां तोलय
३. आवरणं योजय
४. करं मापय
५. जीवत् पुनर्मापय
६. अंशं योजय
७. अयुक्तं उद्धर
८. सांख्यं नूतनं कुरु
९. पञ्चाङ्गं स्मर
१०. सर्वाङ्कं मा
११. मार्गं लघुं कुरु
१२. धर्मं धारय
सन्दर्भाः / References
- Index design
- Online index build
- Prior: read-wait 11 Jan