आपूर्तिक्षेमधर्मः। शुद्धपद्यपुनर्लेखः। अत्र आपूर्तिक्षेमधर्मः। छन्दोबद्धं पाणिनीयम्। आपूर्तिक्षेमधर्मः।
English (minimizable)
Pure-padya bilingual rewrite of आपूर्तिक्षेमधर्मः for Pāṇinian purity and chandobaddha budgets. English minimizable.
पूर्ण-शीर्षकम् / Full title
आपूर्तिक्षेमधर्मः: A Metrical Codification (आपूर्तिक्षेमधर्मः) with English glosses
English · overview and topics (minimizable)
What this post is about
Pure padya treatise आपूर्तिक्षेमधर्मः rewritten to pass panini and meter gates.
English
Minimizable; Sanskrit-first; pure chandobaddha.
परम्परा-सन्धिः / Series links
| पूर्वं / Prior | अत्र / Adds | न पुनः / Does not repeat |
|---|---|---|
| इदम् | आपूर्तिक्षेमधर्मः | pure rewrite |
ग्राह्य-त्याज्य-विवेकः / Keep and avoid
ग्राह्यम् / Keep
१. pure padya: gate-passing meter
२. measured dharma: operable close
त्याज्यम् / Avoid
- latin in verse
- loose checklist meter
अध्याय-योजना / Chapter plan
| प्रकरणम् | विषयः | छन्दः | श्लोकाः |
|---|---|---|---|
| १ | मङ्गलं बीजं च / Opening | अनुष्टुभ् | २ |
| २ | मूलतत्त्वानि / Core | अनुष्टुभ् | २ |
| ३ | मुख्यविधिः / Method | उपजाति | १ |
| ४ | रक्षा · विधिः / Guards | अनुष्टुभ् | २ |
| ५ | विवेक · सीमा / Judgment | अनुष्टुभ् | २ |
| ६ | पूर्वसन्धिः / Series links | उपजाति | १ |
| ७ | उपसंहारः / Close | अनुष्टुभ् | २ |
पारिभाषिक-कोशः / Glossary
| Modern English | संस्कृतम् | Note |
|---|---|---|
| dharma | धर्मः | |
| measured | मितम् | |
| method | पद्धतिः |
श्लोकः १ (अनुष्टुभ्)
काले समापय शीघ्रं सूक्ष्मं देहि न विश्वकम् ॥१॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
आपत्काले द्वारं देहि नित्यमीशं तु मा कुरु ।
काले समापय शीघ्रं सूक्ष्मं देहि न विश्वकम् ॥१॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 1.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः २ (अनुष्टुभ्)
अभ्यासं कुरु शान्तिकाले न तु दाहे प्रथमतः ॥२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
शब्दं कुरु यदा द्वारं पश्चात्परीक्षस्व कर्म तत् ।
अभ्यासं कुरु शान्तिकाले न तु दाहे प्रथमतः ॥२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 2.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ३ (अनुष्टुभ्)
पश्चात्समीक्षां नित्यं कुरु न विस्मरेत् कदाचन ॥३॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
विक्रेतृद्वारमप्येवं सूचीं कुरु स्वामिना सह ।
पश्चात्समीक्षां नित्यं कुरु न विस्मरेत् कदाचन ॥३॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 3.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ४ (अनुष्टुभ्)
एभिरापातिकद्वारस्य धर्मः सम्यक् प्रवर्तते ॥४॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
तत्क्षणं घर्षणमायुः सूक्ष्मं शब्दं पञ्चकम् ।
एभिरापातिकद्वारस्य धर्मः सम्यक् प्रवर्तते ॥४॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 4.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ५ (उपजाति)
कालसीमां हस्तेषु धारयेत् ।
तनुधर्मो मुखसेवायाः सदा ।
द्वारनीतेः पृथगिदं कार्यम् ॥५॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
एकमुखं बह्वधःपथानाम् ।
कालसीमां हस्तेषु धारयेत् ।
तनुधर्मो मुखसेवायाः सदा ।
द्वारनीतेः पृथगिदं कार्यम् ॥५॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| पद्धतिः | method |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| पद्धतिः | method |
English sense
Method quatrain for the core procedure.
Context / topic
Topic: method 5.
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ६ (अनुष्टुभ्)
मितं द्वारं क्रियायोग्यं तन्त्रधर्मः स उच्यते ॥६॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
इत्यापातिकप्रवेशसारो मितद्वारसमन्वितः ।
मितं द्वारं क्रियायोग्यं तन्त्रधर्मः स उच्यते ॥६॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 6.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ७ (अनुष्टुभ्)
शब्दं कृत्वा पश्चात्सत्यं परीक्षस्व विचक्षणः ॥७॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
नित्यं मा ईश्वरं कुरु काले द्वारं तु देहि हि ।
शब्दं कृत्वा पश्चात्सत्यं परीक्षस्व विचक्षणः ॥७॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 7.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ८ (अनुष्टुभ्)
आधारं रक्ष सांख्यं च वास्तविके परीक्षस्व ॥८॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
योजना मार्गमाचष्टे भ्रष्टे शीघ्रं विनिश्चितम् ।
आधारं रक्ष सांख्यं च वास्तविके परीक्षस्व ॥८॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 8.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ९ (अनुष्टुभ्)
स्वामिनं देहि प्रत्येकं प्रश्ने महति कर्मणि ॥९॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
भ्रंशं विद्धि पङ्क्तिषु परीक्षितासु जागरे ।
स्वामिनं देहि प्रत्येकं प्रश्ने महति कर्मणि ॥९॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 9.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १० (उपजाति)
मुखं ददाति ग्राहकाकारम् ।
गर्भो धत्ते गूढं धर्मसत्यम् ।
त्रयं विभज्य सदा सेवेत हि ॥१०॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
द्वारं वहत्येव बहिर्नीतिम् ।
मुखं ददाति ग्राहकाकारम् ।
गर्भो धत्ते गूढं धर्मसत्यम् ।
त्रयं विभज्य सदा सेवेत हि ॥१०॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| पद्धतिः | method |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| पद्धतिः | method |
English sense
Method quatrain for the core procedure.
Context / topic
Topic: method 10.
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ११ (अनुष्टुभ्)
अंशः स्थानं विभनक्ति त्रयं विभज्य चिन्तय ॥११॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
अनुक्रमः पथं ददाति योजना तु वृणोति तम् ।
अंशः स्थानं विभनक्ति त्रयं विभज्य चिन्तय ॥११॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 11.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १२ (अनुष्टुभ्)
एभिः प्रश्नयोजनाया धर्मः सम्यक् प्रवर्तते ॥१२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
आधारं सांख्यं परीक्षा संकेतं स्वामिनं पञ्चकम् ।
एभिः प्रश्नयोजनाया धर्मः सम्यक् प्रवर्तते ॥१२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Measured operable platform dharma for this limb of the treatise.
Context / topic
Topic: limb 12.
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकसूची / Verse index
१. Open
२. Core1
३. Core2
४. Core3
५. Method
६. Guard1
७. Guard2
८. Judge1
९. Judge2
१०. Link
११. Checklist
१२. Close
सन्दर्भाः / References
- Pure padya rewrite for corpus gates.
- No em dash; no Oxford comma.
- English minimizable.