तार्किककालधर्मः। सेवाजालधर्मस्य (१५ दिसं) अनन्तरं अत्र कालविवेको गभीरः: हेतुक्रमः लघुक्रमः दिशाङ्को मिश्रकालः। तार्किककालधर्मः।
English (minimizable)
After mesh (15 Dec), deepened logical time: wall skew across regions, happens-before, Lamport counters, vector clocks, hybrid logical clocks, merge points and why snapshot cut-time is not causal order.
पूर्ण-शीर्षकम् / Full title
तार्किककालधर्मः: A Metrical Codification of Logical Clock Dharma (with English glosses)
English · overview and topics (minimizable)
What this post is about
When walls disagree, systems still need a story of which event could cause which.
Topics
- Wall skew reality
- Happens-before bond
- Lamport bump-send-max
- Vector per node
- Hybrid logical clocks
- Causality vs human time
- NTP still matters
- Merge serialization
- Not snapshot stamps
- Five limbs
- Close
- Seal
Sanskrit title
तार्किककालधर्मः = dharma of logical time.
English
Minimizable; Sanskrit-first.
परम्परा-सन्धिः / Series links
| पूर्वं / Prior | अत्र / Adds | न पुनः / Does not repeat |
|---|---|---|
| सेवाजालधर्मः (१५ दिसं) | path policy | not event order |
| वितरिततालः | distributed time | HLC deepen |
| छायाप्रतिलिपिधर्मः (१३ दिसं) | PIT cut | not causality |
| अत्र | logical clocks | - |
ग्राह्य-त्याज्य-विवेकः / Keep and avoid
ग्राह्यम् / Keep
१. never sort solely by wall: skew
२. encode happens-before on the wire: causality
३. choose Lamport vector or HLC deliberately: precision tax
४. keep wall sync for humans and HLC base: ops
५. write conflict/merge rules down: disputes
त्याज्यम् / Avoid
- Wall-only total order
- Unbounded vectors forever
- HLC with broken NTP
- Calling snapshot time causal
अध्याय-योजना / Chapter plan
| प्रकरणम् | विषयः | छन्दः | श्लोकाः |
|---|---|---|---|
| १ | मङ्गलं बीजं च / Opening | अनुष्टुभ् | २ |
| २ | मूलतत्त्वानि / Core | अनुष्टुभ् | २ |
| ३ | मुख्यविधिः / Method | उपजाति | १ |
| ४ | रक्षा · विधिः / Guards | अनुष्टुभ् | २ |
| ५ | विवेक · सीमा / Judgment | अनुष्टुभ् | २ |
| ६ | पूर्वसन्धिः / Series links | उपजाति | १ |
| ७ | उपसंहारः / Close | अनुष्टुभ् | २ |
पारिभाषिक-कोशः / Glossary
| Modern English | संस्कृतम् | Note |
|---|---|---|
| logical clock | तार्किककालः | event order mark |
| Lamport | लघुक्रमसङ्ख्या | single counter |
| vector clock | दिशाङ्कपङ्क्तिः | per-node counters |
| HLC | मिश्रतार्किककालः | hybrid |
| happens-before | हेतुपूर्वता | causal bond |
श्लोकः १ (अनुष्टुभ्)
केवलभित्तिक्रमेण सत्यहेतुर्न लभ्यते ॥१॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
बहुक्षेत्रे भित्तिघटी भ्रश्यति नित्यं सर्वदा ।
केवलभित्तिक्रमेण सत्यहेतुर्न लभ्यते ॥१॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| बहुक्षेत्रे | बहुक्षेत्रे |
| भित्तिघटी | भित्तिघटी |
| भ्रश्यति | भ्रश्यति |
| नित्यं | नित्यं |
| सर्वदा | सर्वदा |
| केवलभित्तिक्रमेण | केवलभित्तिक्रमेण |
| सत्यहेतुर्न | सत्यहेतुर्न |
| लभ्यते | लभ्यते |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Walls skew across regions; wall sort is not causal truth.
Context / topic
skew
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः २ (अनुष्टुभ्)
एतद् हेतुपूर्वबन्धं सन्देशे धारय सदा ॥२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
या घटना पूर्वं हेतुः पश्चात्फलं जनयति ।
एतद् हेतुपूर्वबन्धं सन्देशे धारय सदा ॥२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| या | या |
| घटना | घटना |
| पूर्वं | पूर्वं |
| हेतुः | हेतुः |
| पश्चात्फलं | पश्चात्फलं |
| जनयति | जनयति |
| एतद् | एतद् |
| हेतुपूर्वबन्धं | हेतुपूर्वबन्धं |
| सन्देशे | सन्देशे |
| धारय | धारय |
| सदा | सदा |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
If A can cause B, that bond must travel with the message.
Context / topic
hb
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ३ (उपजाति)
सन्देशे तां सह नय सम्यक् ।
प्राप्ताधिकां स्वीकुर्वन्तु सम्यक् ।
एवं लघुक्रमविधिः स्यात् सदा ॥३॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
स्वसङ्ख्यां वर्धय प्रथमम् सदा ।
सन्देशे तां सह नय सम्यक् ।
प्राप्ताधिकां स्वीकुर्वन्तु सम्यक् ।
एवं लघुक्रमविधिः स्यात् सदा ॥३॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| स्वसङ्ख्यां | स्वसङ्ख्यां |
| वर्धय | वर्धय |
| प्रथमम् | प्रथमम् |
| सदा | सदा |
| सन्देशे | सन्देशे |
| तां | तां |
| सह | सह |
| नय | नय |
| सम्यक् | सम्यक् |
| प्राप्ताधिकां | प्राप्ताधिकां |
| स्वीकुर्वन्तु | स्वीकुर्वन्तु |
| एवं | एवं |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
English sense
Lamport: increment, piggyback, take max on receive.
Context / topic
lamport
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ४ (अनुष्टुभ्)
मेलने सर्वान् अवलोक्य हेतुसत्यं ॥४॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
प्रत्येकस्तम्भे सङ्ख्यां धरेत् दिशाङ्कपङ्क्तिरुच्यते ।
मेलने सर्वान् अवलोक्य हेतुसत्यं ॥४॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| प्रत्येकस्तम्भे | प्रत्येकस्तम्भे |
| सङ्ख्यां | सङ्ख्यां |
| धरेत् | धरेत् |
| दिशाङ्कपङ्क्तिरुच्यते | दिशाङ्कपङ्क्तिरुच्यते |
| मेलने | मेलने |
| सर्वान् | सर्वान् |
| अवलोक्य | अवलोक्य |
| हेतुसत्यं | हेतुसत्यं |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Vectors keep a counter per node so concurrent writes stay visible.
Context / topic
vector
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ५ (अनुष्टुभ्)
मानवपाठ्याय भित्तिः तर्काय क्रमश्च तिष्ठति ॥५॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
मिश्रकालो भित्तिं च तर्कं च एकघटीं करोति ।
मानवपाठ्याय भित्तिः तर्काय क्रमश्च तिष्ठति ॥५॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| मिश्रकालो | मिश्रकालो |
| भित्तिं | भित्तिं |
| च | च |
| तर्कं | तर्कं |
| एकघटीं | एकघटीं |
| करोति | करोति |
| मानवपाठ्याय | मानवपाठ्याय |
| भित्तिः | भित्तिः |
| तर्काय | तर्काय |
| क्रमश्च | क्रमश्च |
| तिष्ठति | तिष्ठति |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
HLC offers roughly wall-readable stamps that still monotonic-causal.
Context / topic
HLC
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ६ (अनुष्टुभ्)
उभौ योजय विवेकेन मा एकमेव सर्वत्र ॥६॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
हेतुक्रमः यन्त्रसत्यं भित्तिस्तु नरकथा पथि ।
उभौ योजय विवेकेन मा एकमेव सर्वत्र ॥६॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| हेतुक्रमः | हेतुक्रमः |
| यन्त्रसत्यं | यन्त्रसत्यं |
| भित्तिस्तु | भित्तिस्तु |
| नरकथा | नरकथा |
| पथि | पथि |
| उभौ | उभौ |
| योजय | योजय |
| विवेकेन | विवेकेन |
| मा | मा |
| एकमेव | एकमेव |
| सर्वत्र | सर्वत्र |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Causality for machines; wall labels for humans and SLOs.
Context / topic
split
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ७ (अनुष्टुभ्)
भ्रष्टभित्तिः मिश्रघटीमपि दूषयति पथि ॥७॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
मिश्रकालेऽपि भित्तिसन्धिं मा त्यज कदाचन ।
भ्रष्टभित्तिः मिश्रघटीमपि दूषयति पथि ॥७॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| मिश्रकालेऽपि | मिश्रकालेऽपि |
| भित्तिसन्धिं | भित्तिसन्धिं |
| मा | मा |
| त्यज | त्यज |
| कदाचन | कदाचन |
| भ्रष्टभित्तिः | भ्रष्टभित्तिः |
| मिश्रघटीमपि | मिश्रघटीमपि |
| दूषयति | दूषयति |
| पथि | पथि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
HLC still needs a sane physical base clock.
Context / topic
NTP
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ८ (अनुष्टुभ्)
अनाख्यातमेलने दोषसन्तानो वर्धते ॥८॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
विवादस्थाने मेलनविधिं स्फुटं लिखितं कुरु ।
अनाख्यातमेलने दोषसन्तानो वर्धते ॥८॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| विवादस्थाने | विवादस्थाने |
| मेलनविधिं | मेलनविधिं |
| स्फुटं | स्फुटं |
| लिखितं | लिखितं |
| कुरु | कुरु |
| अनाख्यातमेलने | अनाख्यातमेलने |
| दोषसन्तानो | दोषसन्तानो |
| वर्धते | वर्धते |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
At serialization points write the merge rule before the fight.
Context / topic
merge
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः ९ (अनुष्टुभ्)
द्वयोर्नाम धर्मश्च भिन्नौ मा संमिलय पथि ॥९॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
बिम्बक्षणः छेदनमात्रं हेतुकालस्तु बन्धनम् ।
द्वयोर्नाम धर्मश्च भिन्नौ मा संमिलय पथि ॥९॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| बिम्बक्षणः | बिम्बक्षणः |
| छेदनमात्रं | छेदनमात्रं |
| हेतुकालस्तु | हेतुकालस्तु |
| बन्धनम् | बन्धनम् |
| द्वयोर्नाम | द्वयोर्नाम |
| धर्मश्च | धर्मश्च |
| भिन्नौ | भिन्नौ |
| मा | मा |
| संमिलय | संमिलय |
| पथि | पथि |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Snapshot cut-time freezes bytes; logical time orders causes.
Context / topic
vs snap
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १० (उपजाति)
दिशां मिश्रं मेलनं च कुरु हि ।
भित्तिसन्धिं मा विस्मर सम्यक् ।
पञ्चाङ्गं कालधर्म उच्यते हि ॥१०॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
भ्रंशं हेतुं क्रमं च विद्धि सदा ।
दिशां मिश्रं मेलनं च कुरु हि ।
भित्तिसन्धिं मा विस्मर सम्यक् ।
पञ्चाङ्गं कालधर्म उच्यते हि ॥१०॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| भ्रंशं | भ्रंशं |
| हेतुं | हेतुं |
| क्रमं | क्रमं |
| च | च |
| विद्धि | विद्धि |
| सदा | सदा |
| दिशां | दिशां |
| मिश्रं | मिश्रं |
| मेलनं | मेलनं |
| कुरु | कुरु |
| हि | हि |
| भित्तिसन्धिं | भित्तिसन्धिं |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
English sense
Five limbs: skew honesty, HB, clock choice, merge rules, wall base.
Context / topic
five
वृत्तमिति: एकादशाक्षराः पादाः।
श्लोकः ११ (अनुष्टुभ्)
मापितक्रमः कर्मयोग्यः कालधर्मः स उच्यते ॥११॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
इति तार्किककालसारः हेतुबन्धसमन्वितः ।
मापितक्रमः कर्मयोग्यः कालधर्मः स उच्यते ॥११॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| इति | इति |
| तार्किककालसारः | तार्किककालसारः |
| हेतुबन्धसमन्वितः | हेतुबन्धसमन्वितः |
| मापितक्रमः | मापितक्रमः |
| कर्मयोग्यः | कर्मयोग्यः |
| कालधर्मः | कालधर्मः |
| स | स |
| उच्यते | उच्यते |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Closing: operable order without pretending walls agree.
Context / topic
close
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकः १२ (अनुष्टुभ्)
मेलनं ब्रूहि कालधर्मः स उच्यते पथि ॥१२॥
पदच्छेदः · Word-for-word · English (minimizable)
पदच्छेदः
भ्रंशं विद्धि हेतुं लिख सङ्ख्यां मिश्रं च योजय ।
मेलनं ब्रूहि कालधर्मः स उच्यते पथि ॥१२॥
Word-for-word
| संस्कृतपदम् | Word-for-word English |
|---|---|
| भ्रंशं | भ्रंशं |
| विद्धि | विद्धि |
| हेतुं | हेतुं |
| लिख | लिख |
| सङ्ख्यां | सङ्ख्यां |
| मिश्रं | मिश्रं |
| च | च |
| योजय | योजय |
| मेलनं | मेलनं |
| ब्रूहि | ब्रूहि |
| कालधर्मः | कालधर्मः |
| स | स |
Gloss table
| पदम् | अर्थः / sense |
|---|---|
| धर्मः | dharma |
| मितम् | measured |
English sense
Admit skew, ship causality, pick a clock, publish merges.
Context / topic
seal
वृत्तमिति: ८-८-८-८।
श्लोकसूची / Verse index
१. भ्रंशं अङ्गीकुरु
२. हेतुं लिख
३. सङ्ख्यां वर्धय
४. दिशां धरेत्
५. मिश्रं योजय
६. मानवं पृथक् कुरु
७. सन्धिं स्फुटं लिख
८. बिम्बकालं मा वद
९. पञ्चाङ्गं स्मर
१०. क्रमसत्यं रक्ष
११. मेलनं ब्रूहि
१२. धर्मं धारय
सन्दर्भाः / References
- Lamport clocks
- Vector clocks
- HLC literature
- Prior: mesh 15 Dec